Vakum Nedir - Vakum Pompa

Vakum nedir?

Pek çoğumuzun cevabını almakta güçlük çektiği ve hatta pek çok yanlış bilgi içeren bu kavram ile ilgili olarak söyleyebileceğimiz;

en basit hali ile bir hacimdeki gazların ortamdan uzaklaştırılması diyebiliriz. Tüm gazların tamamen dışarı atılması mümkün değildir,sadece sadece en aza indirgenebilirler.Gazlar içinde bulundukları hacmi doldurma eğiliminde oldukları için vakum basıncı mutlak sıfıra yaklaştıkça genişleyerek tankın içini kaplar ve emilmelerini zorlaştırırlar.

Vakum oluşturarak gazların atıldığı ortamdaki durumu uzay ortamı oluşturmaya benzetebiliriz. Uzay yani mutlak sıfır basınç ortamı hiç bir gazın bulunmadığı ortam demektir.

Gazların ortamdan uzaklaştırılması ilkesi sanayideki kullanımı açısından çok farklı sonuçlar oluşmaktadır. örneğin havanın çekilerek uzaklaştırılması sonucunda bir mermer plakası çok daha kolay ve güvenli bir şekilde taşınabildiği gibi Cern de yapılan parçacık deneyinde yaratılan ortamda bir vakum ortamıdır.

Vakum işinin sanayide kullanım alanı çok daha geniştir.

bu konuyu kullanım alanları başlığı altında daha detaylı şekilde bulabilirsiniz.

Vakum Basıncı:

Vakum üreteçlerinin ortamdaki gazları dışarı çıkarması sonucu ortamda meydana gelen basınç değişiminin sonucuna denir.iki tip basınç okuma yöntemi vardır.Birincisi atmosfer basıncı 0 kabul edilerek yapılan okuma yöntemidir. Bu okuma yönteminde kullanılan cihazlar ortamda bulunan havanın basıncını yok sayarak 0 dan negatif (-) yönde okuma yaparlar.

Örneğin 0,-760 mmHG yada 0,-1 bar gibi bu okuma yöntemi atmosfer basıncının değişiklik gösterdiği ortamlarda farklı sonuçlar görülmesi anlamına gelecektir.

İkinci okuma yöntemi Absolute yani mutlak basınç cihazları ile yapılan ölçme yöntemleridir.Cihaz normal şartlarda ortamın basıncını göstermektedir,vakum uygulandıkça okuma değeri mutlak sıfıra kadar gerileyerek değer gösterirler.Bu şekilde vakum basıncının okunması atmosfer şartlarından okumamızın etkilenmemesi anlamına gelecektir.Bu cihazlarla genellikle mBar,Kpa,Psi,hPa gibi basınç birimleri ile 0 dan yukarı yönde değer okumaları yapılır. Özellikle nitelikli cihazların kullanılmasını gerektirir. Doğru ortamlar için doğru okuma cihazları seçilmelidir.Okuma yöntemleri çok önemlidir.

Vakum çok çeşitli ekipmanlar ile üretilebilmektedir. Yine basit ve anlaşılabilmesi açısından örnekleyelim. İnsan vücudu muazzam bir mekanizmadır. Hepimiz nefes alır veririz. Nefes alırken akciğerlerimiz vakumlama işlemi yapmakta ve atmosferden hava emmektedirler.

Vakum üreteçleri bu temel referans ile çeşitlenmiş ve pek çok yöntem ile vakumlama işlemi yapılmıştır.

Bu makalemizde sıvı halkalı vakum pompalarından bahsedeceğiz.

Sıvı halkalı vakum pompaları diğer pompalardan farklı olarak merkezden belli ölçüde uzağa alınmış bir salyangoz fanın yüksek devirlerde döndürülmesi ile emme yeteneğine ulaşmaktadır.Bu etkinin ortaya çıkardığı santrifüj etki sebebi ile emme ağzından emdiği gazların çıkış ağzından dışarı atılması sonucu sürekli gazları transfer eder duruma gelmektedir.

Bu etkinin yükseltilmesi amacı ile vakum pompasının fanının etrafına sıvı beslenerek bir sıvı ceketi (likit bir katman) oluşturacak şekilde bir duvar oluşturulur.

bu yüzden pompaya beslenmesi gereken sıvının şartları odukça önemlidir.

Kullanılacak sıvı genellikle sudur.Su dışında başka sıvılar ile de çalışmak mümkündür.Örneğin yağ ile de ve hatta alkol ve çeşitli sıvı kimyasallarla da pompaların çalışması mümkündür. Bunun için sıvının doğru şartlarda verilmesi gereklidir.

Su çevrimli olarak kullanımı halinde suyun sıcaklığı temel referanslardan biridir. 4-15 derece aralığında su sıcaklığı pompanın performansında olumlu etkiler yapacaktır.Emilen gazların sıcaklığı da bir başka temel değerdir. Pompanın emeceği gazların önceden soğutularak 50 derecenin altına indirgenmesi temel öneridir. Bu bilgiler ışığında Sıvı Halkalı Vakum Pompasının kullanımı yanında pek çok ekipman da gerektirmektedir.

Bu konuda desteklerimiz için irtibata geçiniz

Bu yazımızda Yağ ile çalışan paletli tipte vakum pompalarından bahsedeceğiz.

bu tip vakum pompalarında fan yerine seyyar kanatçıkların kanal içinde dış gövdeye sürtünerek çalışması sonucu tıpkı gövdeye değen bir fan gibi gövdenin içini süpürmesi amaçlanır. Oldukça hassas olarak çalışan paletli pompalar iç toleranslarının çok küçük olması sebebi ile neredeyse kayıpsız olarak kanatçıkların içinde oluşan hücreleri süpürür. Bunun sonucu olarakta su ile çalışan veya kuruçalışan pompalara göre daha derin vakum basınçlarına kadar vakum üretebilirler

Bu tip pompalar bir pompa gövde grubunun yanı sıra yağ tankı seperatör olarak görev gören filitreler,emiş filtre grubu,emme çekvalf grubu,süzülen yağı tekrar pompa gövdesine emdiren yağ kazanım sistemi ve bazı pompalarda yağ pompalama elemanları gibi pek çok aksesuarı kendi bünyesinde toplamaktadır. Bu sebeple kompleks ve narin yapılı pompalardır

Düzenli olarak bakımlarının yapılması gereklidir.

küçük yağ rezervleri ve kompakt yapıları sebebi ile pek çok sektörde tercih edilirler, matbaa,paketleme,mobilya,gıda ambalajlama vb önemli kullanım alanlarıdır.

Temiz kuru hava çekme yetenekleri olduğundan buhar içeren,kimyasalların  buharlaşma ihtimali olan ortamlar için çok uygun değilllerdir.

Sıvıların emilmesi halinde vakum pompaları çok çabuk problem çıkarabilirler.Bu ortamlar için sıvı çevrimli vakumpompaları ve sistemleri kullanılması daha uygun olacaktır.

Blowerlar

Bu yazımızda blower olarakta adlandırılan vakum üreteçlerinden bahsedeceğiz. Blower olarak adlandırılan pompalar temel olarak 3 ana gruba ayrılmaktadırlar,

Salyangoz Fanlar: Bu fanlar genellikle çok düşük vakum basınçlarında kullanıma uygun yapıda basit fanlardır. aspiratörler buna en basit örnektir. sanayide pek çok alanda kullanılırlar

Yandan kanallı blower: Bu tip blowerlar hem emme hemde üfleme işlerinde kullanılmaktadırlar. Salyangoz fanlara oranla daha kuvvetli ve dayanıklı vakum üreteçleridirler. Kaba ve orta vakum seviyelerinde vakumlama yapabilirler. Sürekli hava transferi yapılması hali için çok daha uygun yapıdadırlar partikül içeren gazların transferi için çok uygun değillerdir. Oldukça hassas cihazlardır

Roots Tip Blower: Orta vakum seviyelerinde vakum amaçlı kullanılabilen cihazlardır. Hava üfleme amaçlı olarakta kullanılabilirler ancak her iki kullanım için iç yapılarında değişiklikler yapılması gereklidir.

Vakum booster: Roots tip blowerlarda yapılan geliştirmeler ile beraber peşinde bir vakum pompası da kullanılarak bileşik sistem oluşturulan vakum üreteçleridir. Tek başlarına kullanılmazlar.İkincil bir pompa yardımı ve doğru kurgulanmış bir çalışma sistemi ie oldukça derin vakum basınçlarına erişilmesine olanak sağlayan cihazlardır. Gaz transferi için tasarlanmış yapıdadırlar,sıvı teması cihazları bozacak etkiler yapabilmektedir.

Soru ve görüşleriniz için